« فَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ ؛ در آن جا از هر گياه زيبايى رويانيديم . » اينك دربارهء هر يك از موضوعات چهارگانه ، به طور فشرده سخن مىگوييم . 1 . اسرار آفرينش كوهها اسرار مرموز كوهها بيش از آن است كه در اين مقام بگنجد . تنها در آيهء مورد بحث به راز مهمى اشاره مىنمايد ومىفرمايد : كوهها بسان لنگرهاى كشتى ، شما را از حركات ناموزون زمين حفظ مىكند ومضمون همين آيه در سورهء ديگر نيز وارد شده است « 1 » . و در آيهء ديگر ، كوهها را ميخهاى زمين معرفى كرده ومىفرمايد : « وَالجِبالَ أَوْتاداً . » « 2 » امير مؤمنان در نخستين خطبهء نهج البلاغه مىفرمايد : « وَتَّدَ بِالصُّخُورِ مَيَدانَ أرضِهِ ؛ زمين را با كوه از لرزش بازداشت . » و در برخى از سخنان اميرمؤمنان ، كوهها به لنگر كشتى نيز تشبيه شده ، چنان كه مىفرمايد : « وَعَدَّلَ حَرَكاتِها بالرّاسِياتِ مِن جَلاميدِها ؛ « 3 »

--> ( 1 ) . نحل ( 16 ) آيهء 15 . ( 2 ) . نبأ ( 78 ) آيهء 7 . ( 3 ) . نهج البلاغه ، خ 91 .